Знаменитые поляки

Anna Świrszczyńska (1909-1984)

Сórka malarza Jana Świerczyńskiego – jej nazwisko jest wynikiem metrykalnej pomyłki, której nigdy nie sprostowała – i Stanisławy z Bojarskich. Wychowanie w pracowni malarskiej, gdzie więcej było sztuki, niż środków do życia odcisnęło na niej piętno. Na studia artystyczne nie poszła ze względów materialnych. Studiowała polonistykę. Studia te od razu zaowocowały nowymi doznaniami artystycznymi z powodu odkrycia i pokochania przez nią staropolszczyzny. Debiutowała wierszem «Śnieg» w 1930 roku w «Płomyku». Poetka nowatorka, została pisarką już w latach trzydziestych, ale dopiero po sześćdziesiątce dokonała przełomu w poezji polskiej. Jej tomy – «Jestem baba» i «Budowałam barykadę»

Grażyna Bacewicz (1909–1969)

Kompozytorka i skrzypaczka. Urodziła się w polsko-litewskiej rodzinie o tradycjach muzycznych. Początkowo gry na fortepianie i skrzypcach uczył ją ojciec – Wincenty Bacewicz. Od roku 1919 kontynuowała edukację muzyczną w Konserwatorium Muzycznym Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w Łodzi, gdzie kształciła się w zakresie gry na skrzypcach, fortepianie oraz teorii muzyki. W 1923 roku wraz z całą rodziną przeniosła się do Warszawy. Od 1924 roku uczęszczała do Konserwatorium Warszawskiego. W roku 1932 ukończyła Konserwatorium, uzyskując dwa dyplomy – z gry na skrzypcach i kompozycji. W tym samym roku dzięki hojności Ignacego Jana Paderewskiego

Eugeniusz Romer (1871–1954)

Geograf, twórca nowoczesnej kartografii polskiej, współzałożyciel Książnicy-Atlasu. Lata dziecięce spędził w Krośnie. Studia uniwersyteckie odbył w Uniwersytecie Jagiellońskim, studiował też w Halle i we Lwowie. W 1894 obronił doktorat z filozofii na Uniwersytecie Lwowskim. Odbył też dodatkowe studia w Wiedniu i w Berlinie. W 1909 prowadził badania lodowców alpejskich w Szwajcarii, a w 1910 wziął udział w wyprawie E. Dunikowskiego w góry Sichote Aliń w Azji. W 1913 prowadził badania na Alasce – jego imieniem nazwano jeden z lodowców w Górach Świętego Eliasza. W 1916, przebywając w Wiedniu przystąpił do opracowania wielkiego atlasu geograficzno-statystycznego, przedstawiającego obraz całej Polski pod każdym względem, co miało ogromne znaczenie dla przyszłych pertraktacji pokojowych w sprawie granic odrodzonej po zaborach Polski. Uczestniczył jako członek delegacji polskiej przy ustalaniu zachodniej granicy Polski w traktacie

Wanda Alfreda Joanna Wiłkomirska (ur. 11 stycznia 1929)

Skrzypaczka i pedagog. Pochodzi ze znanej warszawskiej rodziny muzycznej. Naukę gry na skrzypcach rozpoczęła w wieku 5 lat u swojego dziadka Alfreda Wiłkomirskiego. Po dwóch latach nauki wystąpiła po raz pierwszy publicznie. W 1947 r. ukończyła studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Łodzi w klasie Ireny Dubiskiej, od 1949 roku była uczennicą Ede'a Zathureczkyego w Akademii Muzycznej im. Ferenca Liszta w Budapeszcie, jej pedagogami byli także Eugenia Umińska i Tadeusz Wroński w Warszawie oraz Henryk Szeryng w Paryżu. Jest laureatką czterech międzynarodowych konkursów: w Genewie (1946), w Budapeszcie (1949), Konkursu Bachowskiego w Lipsku (1950) i Konkursu im. Wieniawskiego w Poznaniu (1952). Od czasu triumfalnego debiutu w Ameryce (1961) z orkiestrą Filharmonii Narodowej rozpoczęła się jej wielka kariera międzynarodowa.

Aleksander Gieysztor (1916–1999)

Historyk mediewista, uważany za jednego z najwybitniejszych polskich naukowców II poł. XX w. Urodził się w Moskwie, dokąd w czasie I wojny światowej jego rodzina, pieczętująca się kiedyś herbem Gieysztor, wywędrowała z rodzinnej Białorusi. Od 1921 mieszkał w Warszawie. W 1937 ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W kampanii wrześniowej w 1939 walczył jako podchorąży rezerwy. W czasie okupacji hitlerowskiej działał w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, zostając w końcu jednym z szefów w Wydziale Informacji. Uczestniczył w powstaniu warszawskim. W czasie wojny wykładał na Tajnym Uniwersytecie, a w 1942 obronił doktorat. W lipcu 1945 został adiunktem w Państwowym Instytucie Historii Sztuki i Inwentaryzacji Zabytków.

 

Agnieszka Holland (ur. 28 listopada 1948 w Warszawie)

Reżyser filmowy i teatralny, także scenarzystka filmowa. Córka Henryka Hollanda oraz Ireny Rybczyńskiej. W 1971 roku ukończyła praską szkołę filmową (FAMU). Po powrocie do kraju współpracowała z Krzysztofem Zanussim i Andrzejem Wajdą. W połowie lat 70. zaczyna tworzyć własne filmy. Za debiut «Aktorzy prowincjonalni «na festiwalu w Cannes otrzymała nagrodę FIPRESCI. Od 1981 pracuje na Zachodzie, początkowo w Niemczech i we Francji, a od lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Nakręciła też kilka filmów dokumentalnych i reklamowych. Jej filmy telewizyjne i kinowe były wielokrotnie nagradzane na festiwalach międzynarodowych. Była też dwukrotnie nominowana do Oscara – w 1985 roku w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za «Gorzkie żniwa» oraz

RSS-материал